YL

Mütekaddimîn Devri Kelâmcılarına Göre
Bilgi Kaynağı Olarak Keşf ve İlhâm

Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, 1993, 97 sayfa.

Tez bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Kelâm İlminde Bilgi Problemi ismini taşıyan girişte, genel olarak Kelâm İlmi’nde bilgi problemi konusu; bilginin imkânı, mahiyeti, kaynakları ve değeri başlıkları altında incelenmiştir.

Bilgi Kaynağı Olarak Keşf ve İlhâmın Ortaya Çıkışı başlığını taşıyan birinci bölümde, Keşf ve ilhâm kavramlarının etimolojisiyle birlikte bu terimlerle anlam yakınlığı bulunan diğer Tasavvuf terimleri incelenmiş ve Tasavvuf kaynaklarına göre keşf ile elde edilen bilginin kısa bir tarihçesi verilmiştir. Tasavvuf ehline göre ilhâmla elde edilen bilginin değeri, Kur”an-ı Kerim’e uygunluğunun şart olduğu şeklinde tespit edilmiştir.

Kelâmcılara Göre Keşf ve İlhâm başlığını taşıyan ikinci bölümde ise keşf ile elde edilen bilginin Kelâm İlmi’ne intikali işlendikten sonra kelâmcılar Mu’tezile, Selefiyye, Eş’ariyye, Mâtürîdiyye ve Şî’â olmak üzere mezhepler bazında ele alınarak keşf ve ilhâma karşı takındıkları tavır tespit edilmeye çalışılmıştır.

Sonuç olarak, Şî’â’nın imamın bilgisi hususundaki iddiası hariç, hemen bütün mütekaddimîn devri kelamcılarının dini konularda objektif doğrulanma imkanından yoksun oluşu dolayısıyla keşf ve ilhâmın doğru bir bilgi kaynağı olarak kabul edilemeyeceği fikrini taşıdıkları neticesine varılmıştır.

Temin: Basılmamış olan tezime YÖK Tez Merkezi‘nden PDF olarak erişebilirsiniz.